Αρχική › Τα εργαλεία που κρατάω › Ράψιμο › Η λινή κλωστή
Η λινή κλωστή
Η λινή κλωστή μού ήρθε το 2013 σε ένα κουλούρι, δώρο της γειτόνισσας μαζί με το σουβλί και τη βελόνα, και από τότε ράβω μόνο με αυτή. Είναι κερωμένη, μήκους πολλών μέτρων τυλιγμένη σε δίσκο, και περνάει καθαρά από το μάτι της βελόνας. Την κρατάω στο δωμάτιο των έξι τετραγώνων, μακριά από τον βορινό τοίχο που βρέχει τον χειμώνα και τη φυλάω σε χάρτινη θήκη.
- Χρονιά που την πήρα
- 2013, δώρο από γειτόνισσα
- Μήκος
- κουλούρι πολλών μέτρων
- Σε ποια δουλειά τη χρησιμοποιώ
- ράβω τα δέματα μετά το τρύπημα
- Πού τη φυλάω
- στο ψηλό ράφι, χάρτινη θήκη
Τι σημαίνει κερωμένη
Κερωμένη σημαίνει ότι πάνω στη λινή ίνα έχει περαστεί ένα λεπτό στρώμα κερί, όχι πολύ, απλώς όσο να γλιστράει η κλωστή μέσα από τις τρύπες χωρίς να σκαλώνει στο χαρτί. Εγώ δεν βάζω κερί μόνη μου, το παίρνω έτσι από το χαρτοπωλείο της παλιάς πόλης, γιατί δεν ξέρω πώς φτιάχνεται σωστά και δεν θέλω να το πειράξω. Η κλωστή έτσι δεν μπερδεύεται όταν την τραβάω γρήγορα το βράδυ, κι αυτό με βολεύει στο στενό μου τραπέζι δίπλα στην κουζίνα.
Όταν η κλωστή είναι κερωμένη, κρατάει το σχήμα της μετά το τράβηγμα και δεν ξεφτίζει τόσο εύκολα όσο μια απλή λινή χωρίς καθόλου κερί. Τον Αύγουστο, με την υγρασία που μαλακώνει το χαρτί, το κερί βοηθάει να περνάει η βελόνα ομαλά και το δέμα να μη γδέρνεται στις άκρες. Τον Φεβρουάριο πάλι, που το δωμάτιο στεγνώνει γρήγορα με το καλοριφέρ, η κλωστή μένει σταθερή και η ραφή βγαίνει ίδια από την αρχή ως το τέλος. Δεν χρησιμοποιώ ποτέ βαμβακερή, γιατί χάνει το δέσιμό της μόλις βραχεί λιγάκι και μουλιάσει.
Πώς τη μετράω και τη κόβω
Πριν αρχίσω τη ραφή, κόβω ένα κομμάτι κλωστής μήκους περίπου σαράντα εκατοστών, γιατί αν είναι πολύ μακριά μπερδεύεται στα πόδια μου και αν είναι πολύ κοντή δεν φτάνει για όλα τα περάσματα. Το μετράω με το χέρι, από τον αγκώνα ως την άκρη των δαχτύλων, που είναι γύρω στα σαράντα, και το κόβω με το μικρό ψαλίδι που κρατάω στο συρτάρι. Δεν χρησιμοποιώ ποτέ τα δόντια, γιατί αφήνουν την άκρη τσαλακωμένη και μετά δεν περνάει καθαρά από το μάτι της βελόνας.
Μετράω τα τετράδια πριν τα ράψω, όχι μετά, γιατί μια φορά έραψα δεκατέσσερα και μετά κατάλαβα ότι το ένα είχε οκτώ φύλλα αντί για τέσσερα και το ξήλωσα ολόκληρο. Τώρα κρατάω το τετράδιο καταγραφής δίπλα και γράφω την ημερομηνία και τον αριθμό των φύλλων πριν κόψω την κλωστή για τη ραφή. Στο φωτοτυπείο όπου δουλεύω πετάνε κάθε Παρασκευή τα κομμένα περιθώρια, και από εκείνο το χαρτί έμαθα πόσο κλωστή χρειάζεται μια ραφή, πριν τολμήσω να ράψω κανονικά τετράδια που θα κρατούσα στο ράφι.
Το πάχος και η ραφή
Η δική μου κλωστή είναι μετρίου πάχους, ούτε η πιο λεπτή ούτε η πιο χοντρή που βρίσκω στο μαγαζί, γιατί θέλω να χωράει στο μάτι της βελόνας και να μην πρήζει το δέμα. Όταν ράβω, προσέχω η κλωστή να μην τεντώνεται πολύ, αλλιώς το δέμα μαζεύεται στο κέντρο και η ράχη γίνεται κυρτή αντί για ίσια. Στο πλαίσιο ραφής δένω το δέμα με σπάγκο και ράβω με ήρεμο χέρι, ώστε κάθε πέρασμα να έχει την ίδια δύναμη με το προηγούμενο και το αποτέλεσμα να μοιάζει ομοιόμορφο.
Αν η κλωστή είναι πιο παχιά από όσο αντέχουν τα φύλλα, το δέμα φούσκωσε ανάμεσα στις τρύπες και δεν κλείνει καλά το εξώφυλλο μετά το τέλος. Εγώ δοκιμάζω πάντα σε ένα φύλλο περίσσευμα πριν ράψω ολόκληρο το τετράδι, για να δω πώς τραβιέται πάνω στο συγκεκριμένο χαρτί που έχω μπροστά μου. Το χαρτί από το φωτοτυπείο είναι λιγότερο πυκνό από άλλα, οπότε η ίδια κλωστή συμπεριφέρεται αλλιώς απ' ό,τι σε χαρτί που αγόρασα από το χαρτοπωλείο, και το προσέχω κάθε φορά στο δωμάτιο των έξι τετραγώνων.
Το λάθος με την παχιά κλωστή το 2017
Το 2017 έραψα ένα τετράδι με κλωστή πολύ χοντρή, νομίζοντας ότι έτσι θα κρατούσε γερά και δεν θα ξηλωνόταν με τον καιρό και την υγρασία του χειμώνα. Ο κορμός όμως φούσκωσε από τα πολλά περάσματα και, όταν πήγα να τον βάλω μέσα στο εξώφυλλο που είχα ήδη φτιάξει, δεν χώρεσε με τίποτα, έμενε απέξω στις άκρες. Το ξήλωσα, άλλαξα κλωστή και ξανάρχισα, και το εξώφυλλο έμεινε πλάι άδειο για βδομάδες ολόκληρες στο τραπέζι της γιαγιάς μου.
Έμαθα από εκείνο το βράδυ ότι το πάχος της κλωστής μετράει περισσότερο από ό,τι νόμιζα στο τελικό πάχος του δέματος, και ότι η βελόνα θέλει την κλωστή να ταιριάζει με τα φύλλα. Τώρα διαλέγω λινή κλωστή μετρημένη και ράβω με όσο πιο λίγα περάσματα γίνεται, ώστε ο κορμός να μένει λεπτός και να χωράει στο εξώφυλλο. Τον χειμώνα, που ο βορινός τοίχος βρέχει, προσέχω διπλά γιατί το χαρτί αλλάζει όγκο με την υγρασία, και η ίδια ραφή μπορεί να φούσκωσε αλλιώς απ' ό,τι το καλοκαίρι, στο ίδιο δωμάτιο.
Πού και πώς τη φυλάω
Από το 2019, που άφησα μια στοίβα χαρτόνι στο μπάνιο μέσα σε νάιλον και φούσκωσε από την υγρασία, όλα μου τα υλικά μένουν σε χάρτινες θήκες, στο ψηλό ράφι, μακριά από τον τοίχο. Το κουλούρι της κλωστής το βάζω σε μια χάρτινη σακούλα που δένω ελαφρά, για να μη μαζέψει υγρασία και μαλακώσει το κερί πάνω της με τον καιρό. Στο παζάρι της Κυριακής βρίσκω συχνά παλιά κουτιά που κάνουν για θήκες, φθηνά και απλά, και τα κρατάω για την κλωστή και τα σίδερα της ραφής.
Δεν το αφήνω ποτέ πάνω στο τραπέζι το πρωί, γιατί το μεσημέρι μπαίνει ήλιος από το παράθυρο και το κερί λιώνει λίγο και λερώνει το χαρτί που έχω ακουμπήσει. Το βράδυ, πριν κλείσω το δωμάτιο των έξι τετραγώνων, το επιστρέφω στη θήκη του και το σφηνώνω δίπλα στη βελόνα και το σουβλί, για να τα έχω όλα μαζί όταν ξαναρχίσω την άλλη μέρα. Έτσι η κλωστή μού έχει μείνει ίδια από το 2013 και δεν χρειάστηκε ποτέ να αγοράσω άλλο κουλούρι για τη βραδινή μου ραφή.