Αρχική › Τα εργαλεία που κρατάω › Επισκευή › Το γυαλόχαρτο
Το γυαλόχαρτο
Το γυαλόχαρτο το κρατάω σε μια χάρτινη θήκη πάνω στο ψηλό ράφι, στο δωμάτιο των έξι τετραγώνων δίπλα στην κουζίνα. Το χρησιμοποιώ για να λειαίνω τη ράχη και τις άκρες όταν η κόλλα περισσέψει ή όταν το χαρτόνι βγει άγριο μετά το κόψιμο. Χωρίς αυτό, τα βιβλία μου θα είχαν πάντα μια τραχιά γραμμή που έγδερνε το δάχτυλο κάθε φορά που τα άνοιγα.
- Χρονιά απόκτησης
- 2014
- Αριθμοί κόκκου
- 120, 240 και 400
- Πού το χρησιμοποιώ
- στο λείωμα της ράχης και των άκρων
- Πού το φυλάω
- σε χάρτινη θήκη στο ψηλό ράφι
Από πού το παίρνω
Το γυαλόχαρτο το αγοράζω με μικρά πακέτα από το χαρτοπωλείο της παλιάς πόλης, εκείνο που πηγαίνω κάθε λίγες εβδομάδες για χαρτί και κλωστή. Δεν χρειάζομαι πολύ· ένα φύλλο με αριθμό 240 μού κρατάει για αρκετά βιβλία, αρκεί να μην το αφήνω ανοιχτό πάνω στο τραπέζι να μαζεύει σκόνη. Τα περισσότερα υλικά μου ξεκίνησαν από τα περιθώρια που πετάει το φωτοτυπείο κάθε Παρασκευή, μα το γυαλόχαρτο δεν βγαίνει από περιθώρια, οπότε είναι από τα λίγα που πληρώνω κανονικά.
Το φυλάω μαζί με το χαρτόνι και το ύφασμα του βιβλίου σε χάρτινες θήκες, μακριά από τον βορινό τοίχο, γιατί η υγρασία του Αυγούστου το μαλακώνει και ο κόκκος ξεκολλάει. Στο δωμάτιο των έξι τετραγώνων δεν έχω όργανο να μετράω την υγρασία, οπότε κρίνω με την παλάμη αν το φύλλο είναι στεγνό πριν το πιάσω. Όταν το ψηλαφίσω και νιώθω δροσερό και εύκαμπτο, το αφήνω στη θήκη του μέχρι να στεγνώσει η μέρα.
Το λείωμα της ράχης
Μετά το ράψιμο, η ράχη έχει πάντα λίγη κόλλα που περίσσεψε και στέκεται σαν καρούμπαλο πάνω στις ταινίες. Παίρνω το γυαλόχαρτο με αριθμό 240 και τρίβω ελαφρά με φορά προς τα κάτω, χωρίς να πιέζω, μέχρι να γίνει η επιφάνεια ομοιόμορφη και να μη γδέρνει. Το 2014 κόλλησα τη ράχη με πολύ χοντρή κόλλα, το βιβλίο δεν άνοιγε, και το κράτησα σαν υπενθύμιση στο ράφι δίπλα στα καινούργια· από τότε λειώνω πάντα την περίσσια κόλλα με γυαλόχαρτο πριν το τελικό πέρασμα, και το βιβλίο ανοίγει χωρίς να σπάει.
Τον Φεβρουάριο, με το καλοριφέρ αναμμένο, η κόλλα στεγνώνει σε τρεις ώρες και το γυαλόχαρτο πιάνει αμέσως, ενώ τον Αύγουστο η υγρασία κρατάει τη ράχη μαλακή μέχρι το πρωί και πρέπει να περιμένω. Δεν βιάζομαι, γιατί αν τρίψω όσο η κόλλα είναι ακόμα μαλακή, τραβάω μαζί και το χαρτί και ανοίγει τρύπα. Το τραπέζι της γιαγιάς μου το σκεπάζω με μια σανίδα όταν τρίβω, για να μην πέφτει η σκόνη μέσα στα φύλλα που ετοιμάζω.
Οι αριθμοί κόκκου
Κρατάω τρεις αριθμούς στο πακέτο μου: το 120 για τα χοντρά, το 240 για τα συνηθισμένα και το 400 για το τελείωμα. Ο αριθμός δείχνει πόσο λεπτός είναι ο κόκκος· όσο μεγαλώνει ο αριθμός, τόσο πιο λείο βγαίνει το χαρτόνι αλλά τόσο πιο αργά παίρνει την άκρη. Ξεκινάω σχεδόν πάντα με το 240, και κατεβαίνω στο 400 μόνο όταν ετοιμάζω εξώφυλλο που θα το ακουμπάει το χέρι συχνά και θέλω να μην αφήνει τρίχα.
Το 120 το κρατάω για τις φορές που το χαρτόνι έχει φουσκώσει στις άκρες ή όταν πρέπει να ισιώσω μια γωνία που βγήκε λοξή στο κόψιμο. Δεν το περνάω ποτέ πάνω στο χαρτί του βιβλίου, γιατί ο χοντρός κόκκος το σκίζει και αφήνει ραβδώσεις που δεν φεύγουν. Έμαθα τη διαφορά μετρώντας στο χέρι, όχι από βιβλίο, και σήμερα διαλέγω αριθμό χωρίς να το σκέφτομαι πολύ.
Στο τρίψιμο των άκρων
Οι άκρες του βιβλίου είναι το σημείο που βλέπει ο κόσμος πρώτα, οπότε τις περνάω με γυαλόχαρτο 400 αφού κόψω και ισιώσω. Κρατάω το βιβλίο σφιχτά ανάμεσα στις δυο σανίδες με τα οκτώ τούβλα από πάνω, ώστε να μην κουνηθεί την ώρα που τρίβω, και περνάω με μικρές κινήσεις προς το ίδιο μέρος. Όταν η άκρη γίνει λεία στην αφή, σταματάω· αν συνεχίσω, λεπταίνει το χαρτί και ανοίγει σχισμή στο μέσον.
Το καλοκαίρι προσέχω περισσότερο, γιατί η υγρασία του δωματίου μαλακώνει το χαρτί και το γυαλόχαρτο παίρνει περισσότερο απ' όσο χρειάζεται με μια κίνηση. Τον χειμώνα, αντίθετα, το χαρτί είναι στεγνό και τρίβεται γρήγορα, οπότε δεν χρειάζεται δεύτερο πέρασμα. Μετά το τρίψιμο σκουπίζω τις άκρες με ένα στεγνό πανί από τα περιθώρια του φωτοτυπείου, για να φύγει η σκόνη πριν κολλήσω το εσωτερικό χαρτί ή βάλω το κεφαλάρι.
Φθορά και τι προσέχω
Ένα φύλλο γυαλοχάρτου δεν κρατάει για πάντα· ο κόκκος γεμίζει με σκόνη χαρτιού και παύει να τρίβει, οπότε το διπλώνω στη μέση και χρησιμοποιώ την καθαρή πλευρά. Όταν και οι δυο γεμίσουν, το πετάω στον κάδο μαζί με τα υπόλοιπα από το φωτοτυπείο την Παρασκευή, χωρίς να το κρατάω γιατί πιάνει μόνο θέση. Δεν το αφήνω ποτέ πάνω στο τραπέζι το βράδυ, γιατί η υγρασία του βορινού τοίχου το μαλακώνει και ο κόκκος ξεκολλάει πριν προλάβω να το ξαναχρησιμοποιήσω.
Προσέχω επίσης να μην τρίβω πάνω στο ξύλο της γιαγιάς μου, γιατί ο κόκκος αφήνει βαθύ αποτύπωμα που δεν φεύγει με τίποτα. Γι' αυτό βάζω πάντα από κάτω μια σανίδα ή ένα κομμάτι χαρτόνι που έχει γίνει άχρηστο για άλλη δουλειά. Το γυαλόχαρτο είναι φθηνό εργαλείο, μα στο δωμάτιο των έξι τετραγώνων η τάξη του μετράει περισσότερο από την τιμή του, και η θήκη του στο ράφι κρατάει τον κόκκο στεγνό.