Αρχική › Οι τεχνικές που έμαθα › Εξώφυλλο › Το ντύσιμο του εξωφύλλου
Το ντύσιμο του εξωφύλλου
Το ντύσιμο του εξωφύλλου είναι το βράδυ που παίρνω τον έτοιμο κορμό και τον κολλάω μέσα στο κάλυμμα, ύφασμα με ύφασμα, μέχρι να καθίσει ίσια πάνω στο χαρτόνι. Το κάνω στο δωμάτιο των έξι τετραγώνων, στο τραπέζι της γιαγιάς μου, και κάθε φορά μετράω την κόλλα με το πινέλο και όχι με το μάτι. Αν βιαστώ σε αυτό το σημείο, το βιβλίο βγαίνει στραβό και δεν το διορθώνεις μετά με τίποτα, ούτε με ώρες πρέσας.
Με λίγα λόγια
- Κολλάω πρώτα το ύφασμα πάνω στο χαρτόνι, όχι τον κορμό πάνω στο ύφασμα.
- Αφήνω περιθώριο δυο εκατοστών γύρω από κάθε πλευρά πριν γυρίσω τις άκρες στο πίσω μέρος.
- Τεντώνω το ύφασμα με την παλάμη, από το κέντρο προς τις γωνίες, για να μην κάνει φυσαλίδες.
- Γυρίζω τις γωνίες διπλώνοντας πρώτα τη μια πλευρά και μετά την άλλη, σαν να κλείνω φάκελο.
- Πιέζω το καπάκι κάτω από τη σανίδα και τα τούβλα για μια νύχτα πριν το βάλω στο ράφι.
Τι ετοιμάζω πριν αρχίσω
Πριν ακουμπήσω καθόλου κόλλα, στρώνω όλα μου τα υλικά πάνω στο τραπέζι της γιαγιάς μου, που το ένα του πόδι είναι λίγο στραβό και το μαθαίνεις μετά από μια βδομάδα δουλειάς. Το δωμάτιο είναι έξι τετραγωνικά και ο βορινός τοίχος πίσω μου κρατάει δροσιά τον Αύγουστο, οπότε το ύφασμα δεν κολλάει επάνω του όσο γρήγορα θα ήθελα. Βάζω το χαρτόνι του εξωφύλλου ανοιχτό, τη λωρίδα της ράχης δίπλα του, και το κουτί με τα διπλωμένα τετράδια που μόλις έραψα στο πλαίσιο ραφής.
Μετράω με τον χάρακα τα δυο εκατοστά περιθώριο γύρω από κάθε πλευρά του χαρτονιού και τα σημειώνω με μολύβι, γιατί αν το ύφασμα καθίσει πιο μέσα το εξώφυλλο στενεύει και ο κορμός δεν χωράει ίσια. Το χαρτί για τα δοκιμαστικά μου το πήρα από τα περιθώρια που πετάει το φωτοτυπείο κάθε Παρασκευή, και ακόμα κρατάω μια στοίβα σε μια γωνιά για να δοκιμάζω το τέντωμα πριν το αληθινό. Όταν όλα είναι στη σειρά, πλένω το πινέλο και το στεγνώνω με ένα πανί, για να μην αφήσει τρίχα πάνω στην κόλλα.
Η κόλλα πάνω στο χαρτόνι
Παίρνω το φαρδύ πινέλο και απλώνω μια λεπτή στρώση κόλλας πάνω στο χαρτόνι, από το κέντρο προς τις άκρες, χωρίς να μαζέψω στρώμα παχύ σε καμιά γωνία. Αν η κόλλα είναι πολλή, το ύφασμα γλιστράει όταν το τεντώνω και το εξώφυλλο βγαίνει με ζάρες που δεν φεύγουν ούτε με την πρέσα. Χρησιμοποιώ μια λευκή κόλλα που την αραιώνω λίγο με νερό μέσα σε ένα παλιό βαζάκι, ώστε να απλώνεται ομοιόμορφα και να μη στεγνώνει πριν προλάβω να βάλω το ύφασμα.
Αφήνω τη μια πλευρά του χαρτονιού να μείνει στεγνή για λίγα λεπτά, όσο ετοιμάζω το ύφασμα, γιατί αν κολλήσω και τις δυο μαζί τρέχω και λερώνω τα δάχτυλα. Τον Φεβρουάριο, με το καλοριφέρ αναμμένο στο διπλανό δωμάτιο, η κόλλα πιάνει αμέσως και πρέπει να βιάζομαι, ενώ τον Αύγουστο, με την υγρασία να μαζεύεται στον βορινό τοίχο, έχω τον χρόνο μου να ισιώσω κάθε γωνία. Πλένω το πινέλο αμέσως μετά, γιατί τα δυο που δεν τα έπλυνα έγιναν πέτρα και τα πέταξα.
Το τέντωμα του υφάσματος
Ακουμπάω το ύφασμα πάνω στο κολλημένο χαρτόνι με το κέντρο του στη μέση ακριβώς, και το τεντώνω με την παλάμη από το κέντρο προς τα έξω, όχι με τα δάχτυλα που αφήνουν βαθουλώματα. Αν τραβήξω περισσότερο από τη μια μεριά, το εξώφυλλο στραβώνει και η ράχη δεν έρχεται παράλληλη με τον κορμό όταν τον βάλω μέσα. Χρησιμοποιώ το γκρι λινό ύφασμα που αγόρασα το 2015 από το χαρτοπωλείο της παλιάς πόλης, και το αφήνω μια μέρα διπλωμένο πριν το κόψω, για να ξεμπερδέψουν οι ίνες.
Όταν εμφανιστεί μια φυσαλίδα κάτω από το ύφασμα, την πιέζω προς τα έξω με αργές κινήσεις και όχι με νύχι, γιατί το νύχι αφήνει σημάδι που φαίνεται μετά στο ράφι. Στα Χανιά τον Αύγουστο η υγρασία κρατάει το ύφασμα μαλακό και εύκαμπτο μέχρι το πρωί, οπότε έχω την άνεση να το ξανατεντώσω αν κάτι γλίστρησε το βράδυ. Τον χειμώνα πάλι το λινό μου σκληραίνει γρήγορα και πρέπει να το τελειώνω πριν κρυώσει η κόλλα, αλλιώς μένουν ζάρες στη γωνία της ράχης.
Το γύρισμα των γωνιών
Μόλις το ύφασμα καθίσει, γυρίζω τις άκρες που περισσεύουν πίσω από το χαρτόνι, ξεκινώντας από τη μακριά πλευρά και μετά την κοντή, όπως κλείνεις έναν φάκελο. Διπλώνω πρώτα μια λωρίδα ενός εκατοστού προς τα μέσα κατά μήκος της άκρης, και μετά την πιέζω πάνω στο πίσω μέρος του χαρτονιού με λίγη κόλλα στην άκρη του πινέλου. Έτσι η γωνία βγαίνει καθαρή και δεν ξεφτίζει όταν το βιβλίο πέφτει από το ράφι στο πάτωμα.
Στις τέσσερις γωνίες του εξωφύλλου κάνω την ίδια δίπλωση, αλλά εκεί χρειάζεται προσοχή στον διαγώνιο, γιατί αν τραβήξω τη μια πλευρά πιο μέσα από την άλλη, το ύφασμα μαζεύεται σε κόμπο. Κόβω το περισσευούμενο ύφασμα με το κοπίδι στα δυο χιλιοστά από την πτυχή, και μετά το πατάω με το δάχτυλο να κολλήσει σφιχτά. Το μάθημα το πήρα όταν ένα πρώτο μου εξώφυλλο άνοιξε γωνιές μετά από λίγους μήνες, επειδή δεν είχα διπλώσει σωστά το ύφασμα πριν το κολλήσω.
Η πρέσα και το πρωί
Όταν το κάλυμμα είναι έτοιμο, το ακουμπάω κάτω από τη σανίδα και τα οκτώ τούβλα που έχω μαζέψει από την αυλή, για να μείνει ίσιο όλη τη νύχτα. Η πρέσα δεν είναι όργανο, είναι δυο σανίδες και βάρος, αλλά κάνει τη δουλειά που κάνει μια ακριβή πρέσα αν την αφήσεις αρκετές ώρες πάνω του. Βάζω ένα λεπτό χαρτί ανάμεσα στο ύφασμα και τη σανίδα, για να μην κολλήσει το λινό πάνω στο ξύλο και ξεφλουδίσει το πρωί.
Τον Φεβρουάριο, που το δωμάτιο στεγνώνει σε τρεις ώρες με το καλοριφέρ, σηκώνω την πρέσα το πρωί και το εξώφυλλο είναι έτοιμο να μπει στο ράφι. Τον Αύγουστο όμως, αν το κολλήσω στις δέκα το βράδυ, το πρωί είναι ακόμα μαλακό και το αφήνω κι άλλη μέρα κάτω από τα τούβλα. Ό,τι ντύθηκε στραβά και δεν πιέστηκε, ανοίγει αργότερα, γι' αυτό δεν βιάζομαι ποτέ σε αυτό το τελευταίο βήμα της δουλειάς μου.