Αρχική › Οι τεχνικές που έμαθα › Υλικά › Το κόλλημα του ενδόχαρτου
Το κόλλημα του ενδόχαρτου
Το κόλλημα του ενδόχαρτου είναι εκείνο το βήμα που ενώνω τον κορμό με το εξώφυλλο, με μια λωρίδα χαρτιού που κολλάω και στις δυο πλευρές της ράχης. Το κάνω στο δωμάτιο των έξι τετραγώνων, στο τραπέζι της γιαγιάς, αφού το βιβλίο έχει μείνει μια νύχτα κάτω από τα τούβλα. Αν το ενδόχαρτο τραβηχτεί άσχημα, το εξώφυλλο ανοίγει με τα χρόνια και δεν το κρατάς με τίποτα.
Με λίγα λόγια
- Κολλάω πρώτα τη μια άκρη του ενδόχαρτου πάνω στην πρώτη σελίδα του κορμού, με λεπτή στρώση κόλλας.
- Μετά κολλάω την άλλη άκρη πάνω στο εσωτερικό του εξωφύλλου, όχι πάνω στο ύφασμα της ράχης.
- Αφήνω το ενδόχαρτο να πλατύνει λίγο, γιατί το χαρτί μαζεύεται όταν στεγνώνει και τραβάει.
- Χρησιμοποιώ χαρτί ίδιου πάχους με το σώμα του βιβλίου, ώστε να μην κάνει καβούκι στη ράχη.
- Πιέζω το καπάκι με τη σανίδα για μια νύχτα, για να δέσει το ενδόχαρτο χωρίς ζάρες.
Τι είναι το ενδόχαρτο
Το ενδόχαρτο είναι μια λωρίδα χαρτιού που ενώνει τον κορμό του βιβλίου με το εσωτερικό του εξωφύλλου, και χωρίς αυτήν το καπάκι θα έμενε χαλαρό και θα έπεφτε. Το πλάτος της είναι συνήθως τρία εκατοστά, αλλά σε ένα λεπτό τετράδιο την κόβω πιο στενή, γιατί αν είναι πολύ φαρδιά μαζεύεται και κάνει καβούκι στη ράχη. Την κόβω με το κοπίδι πάνω σε μια σανίδα, ίσια, και όχι με το χέρι στον αέρα.
Το χαρτί που χρησιμοποιώ είναι ίδιο με αυτό του σώματος, ή λίγο πιο ελαφρύ, και το παίρνω από τα περιθώρια που πετάει το φωτοτυπείο κάθε Παρασκευή, αυτά που αλλιώς πάνε στον κάδο. Στα Χανιά, στο δωμάτιο των έξι τετραγώνων, κρατάω μια στοίβα διπλωμένη σε χάρτινη θήκη, μακριά από τον βορινό τοίχο που βρέχει τον χειμώνα. Όταν τελειώσω, γράφω στο τετράδιο καταγραφής πόσο πλατύ ήταν το ενδόχαρτο και τι κόλλα έβαλα.
Η κόλλα στην πρώτη σελίδα
Ανοίγω το βιβλίο στο πρώτο φύλλο και απλώνω με το πινέλο μια λεπτή στρώση κόλλας στην άκρη της σελίδας, πλάτους ενός εκατοστού, όχι παραπάνω. Μετά ακουμπάω την άκρη του ενδόχαρτου πάνω, την πατάω με το δάχτυλο από τη μια γωνία στην άλλη, και προσέχω να μην μπει κόλλα πάνω στο υπόλοιπο φύλλο. Αν στάξει, την μαζεύω αμέσως με ένα βρεγμένο πανί, γιατί μετά δεν φεύγει με τίποτα.
Την κόλλα την αραιώνω λίγο με νερό μέσα σε ένα παλιό βαζάκι, γιατί η έτοιμη είναι πυκνή και τρέχει άσχημα όταν το πινέλο πιέζει. Τον Φεβρουάριο, με το καλοριφέρ αναμμένο στο διπλανό δωμάτιο, η κόλλα πιάνει αμέσως και δεν έχω χρόνο να ισιώσω, οπότε βιάζομαι λιγότερο και κολλάω μικρότερη επιφάνεια κάθε φορά. Τον Αύγουστο πάλι η υγρασία κρατάει το χαρτί μαλακό και έχω την άνεση να το ξαναπατήσω αν γλίστρησε.
Η κόλλα στο εξώφυλλο
Γυρίζω το βιβλίο και κολλάω την άλλη άκρη του ενδόχαρτου στο εσωτερικό του καπακιού, πάνω στο χαρτόνι και όχι πάνω στο ύφασμα της ράχης. Αν κολλήσω πάνω στο ύφασμα, το ενδόχαρτο τραβάει όταν το βιβλίο ανοίγει και ξεκολλάει το λινό από το χαρτόνι με τα χρόνια. Αφήνω ένα περιθώριο ενός χιλιοστού από την πτυχή, για να κινείται ελεύθερα το εξώφυλλο όταν το ανοίγω και να κλείνει χωρίς να σηκώνεται.
Πατάω το ενδόχαρτο με την παλάμη από το κέντρο προς τα έξω, όπως κάνω και με το ύφασμα, για να μην μείνει φυσαλίδα από κάτω. Το χαρτόνι του εξωφύλλου το αγόρασα ενάμισι χιλιοστό από το χαρτοπωλείο της παλιάς πόλης, και πάνω του κολλάει το ενδόχαρτο καθαρά αν το πιέσω αρκετά. Όταν τελειώσω και τις δυο πλευρές, κλείνω το βιβλίο προσωρινά και το αφήνω λίγα λεπτά να πιάσει η κόλλα.
Το πλάτωμα και το μάζεμα
Το ενδόχαρτο, όσο στεγνώνει, μαζεύεται προς τα μέσα, και αν το τεντώσω πολύ την ώρα που το κολλάω, μετά τραβάει το εξώφυλλο και το σηκώνει από τον κορμό. Γι' αυτό το αφήνω να πλατύνει ελεύθερα, χωρίς να το τραβάω, και ελέγχω μετά από μισή ώρα αν έκανε ζάρες. Αν έκανε, τις ισιώνω με το δάχτυλο πριν παγώσει η κόλλα, γιατί μετά δεν αλλάζουν με τίποτα.
Όταν το βιβλίο είναι κλειστό, το ενδόχαρτο πρέπει να μην φαίνεται καθόλου από έξω, μόνο η ραφή του στη ράχη και η άκρη του στην πρώτη σελίδα. Μια φορά το έκοψα πιο κοντό από όσο έπρεπε και το εξώφυλλο έμεινε κενό στη γωνία, οπότε το ξήλωσα και το έβαλα καινούργιο. Τώρα κόβω πάντα μια λωρίδα μακρύτερη κατά ένα εκατοστό, για να έχω περιθώριο αν γλιστρήσει το χέρι.
Η πρέσα και το αποτέλεσμα
Μόλις κολλήσω και τις δυο άκρες, κλείνω το βιβλίο και το βάζω κάτω από τη σανίδα με τα οκτώ τούβλα, πάντα με ένα λεπτό χαρτί ανάμεσα, για μια ολόκληρη νύχτα. Η πρέσα κρατάει το ενδόχαρτο σφιχτά πάνω στο χαρτόνι και στον κορμό, και το πρωί βγαίνει ίσιο, χωρίς φουσκώματα ούτε κενά. Την πρέσα την έχω στο τραπέζι της γιαγιάς μου, δίπλα στον βορινό τοίχο που μένει δροσερός τον Αύγουστο.
Αν το βιβλίο άνοιξε μετά από λίγο καιρό, το φταίξιμο είναι συνήθως του ενδόχαρτου που δεν κόλλησε καλά ή τραβήχτηκε άσχημα την ώρα που στεγνώθηκε. Τότε το ξανανοίγω, βάζω λίγη κόλλα στα σημεία που χάθηκαν, και το ξαναπιέζω μια μέρα ακόμα, για να κρατήσει. Δεν το παρατάω όταν γλιστράει, αλλά ούτε και βιάζομαι, γιατί η βιασύνη είναι που χαλάει το δέσιμο ανάμεσα στο καπάκι και στις σελίδες.